Lý lịch tư pháp số 1 và số 2: khác nhau ở đâu, xin loại nào

Phiếu lý lịch tư pháp là giấy gần như chương trình định cư nào cũng yêu cầu. Ở Việt Nam có hai loại phiếu, và xin nhầm loại thì phải xin lại từ đầu.

Khác biệt cơ bản

⚠️ Đừng suy từ tên gọi rằng số 2 "cao hơn" hay "tốt hơn". Chúng phục vụ hai mục đích khác nhau, và bên tiếp nhận hồ sơ mới là bên quyết định cần loại nào.

Làm sao biết cần loại nào

1. Đọc danh sách giấy tờ chính thức của chương trình — nhiều nơi ghi rõ.
2. Nếu không ghi rõ, hỏi trực tiếp nơi tiếp nhận hồ sơ bằng văn bản. Câu trả lời qua email lưu lại được, còn câu trả lời miệng thì không.
3. Không dựa vào kinh nghiệm người đi trước. Yêu cầu thay đổi theo thời gian và theo từng chương trình.
4. Khi vẫn không chắc, nhiều người chọn xin cả hai — chi phí thêm nhỏ hơn chi phí phải chờ thêm một chu kỳ.

Thông tin cần chuẩn bị khi đi xin

• Giấy tờ tuỳ thân còn hiệu lực
• Thông tin về nơi thường trú và tạm trú trong quá khứ — phần này hay bị sót
• Tờ khai theo mẫu của cơ quan cấp
• Giấy tờ khác tuỳ trường hợp cụ thể, theo hướng dẫn của cơ quan

Thủ tục, lệ phí và thời gian xử lý do cơ quan có thẩm quyền quy định và có thể thay đổi — nên tra ở cổng thông tin chính thức hoặc hỏi trực tiếp Sở Tư pháp nơi cư trú trước khi đi.

Bẫy thời hạn

Đây là lỗi tốn thời gian nhất liên quan tới giấy này:

• Phiếu có thời hạn hiệu lực theo quy định của nơi tiếp nhận, thường tính bằng tháng.
• Xin quá sớm — ngay từ đầu hành trình hồ sơ — thì tới lúc nộp đã hết hạn.
• Xin quá muộn thì phải chờ, trong khi phần còn lại của hồ sơ đã sẵn sàng.

🔴 Cách làm đúng: xin khi các giấy tờ khác đã gần xong, và tính ngược từ ngày dự kiến nộp.

Sau khi có phiếu

1. Kiểm ngay thông tin trên phiếu — tên, ngày sinh, số giấy tờ tuỳ thân phải khớp tuyệt đối với các giấy tờ khác trong hồ sơ.
2. Quét lưu bản điện tử.
3. Đưa đi dịch thuật công chứng theo ngôn ngữ nơi tiếp nhận yêu cầu.
4. Hợp pháp hoá lãnh sự nếu chương trình yêu cầu — không phải nước nào cũng yêu cầu như nhau.

Cách lưu hồ sơ để lần sau không phải làm lại

Người làm hồ sơ định cư thường phải nộp lý lịch tư pháp nhiều hơn một lần: một lần ở bước xét duyệt, có khi thêm lần nữa ở bước cuối hoặc khi gia hạn tư cách cư trú. Vài thói quen nhỏ giúp lần sau nhẹ hơn:

• Ghi lại chính xác thông tin đã kê khai lần trước, nhất là danh sách nơi đã cư trú — kê khác đi lần sau là tự tạo mâu thuẫn trong hồ sơ.
• Lưu bản quét cả phiếu gốc lẫn bản dịch, kèm ngày cấp.
• Lưu luôn bản chụp biên nhận và tên cơ quan đã tiếp nhận, để lần sau biết chính xác phải quay lại đâu.
• Ghi chú thời hạn vào cùng chỗ với lịch hồ sơ, không để rời.

Trường hợp đã từng sống ở nước ngoài

Nhiều chương trình yêu cầu lý lịch tư pháp từ mọi nước đã cư trú quá một khoảng thời gian nhất định, không chỉ từ Việt Nam. Nếu từng đi học hoặc làm việc ở nước ngoài, nên hỏi rõ ngay từ đầu, vì xin giấy này từ nước khác thường mất thời gian dài hơn nhiều.

Nếu có án tích trong quá khứ

Đây là tình huống cần tư vấn pháp lý cụ thể chứ không nên tự phán đoán. Mỗi nước có quy định riêng về loại và mức độ án tích ảnh hưởng tới hồ sơ, và nhiều nước xem xét cả thời gian đã trôi qua. Điều không nên làm là khai không đúng sự thật — phát hiện khai sai thường dẫn tới hậu quả nặng hơn chính án tích đó.